Kraamsuites

Door P. van der Mooren

 

 

in het Kennemer Gasthuis

Medio 2002 formuleerde de directie van het Kennemer Gasthuis, in samenspraak met enkele belang­hebbenden, de eerste contouren van een plan om de opzet van de afdeling verloskunde ingrijpend te vernieuwen. Al zeer spoedig werd het plan geboren voor kraamsuites. Een ingrijpende renovatie van de locatie EG volgde. In september 2004 verruilden de afdeling pediatrie en de afdeling ver­loskunde de locatie Deo voor een nieuw onderkomen op de tweede etage in de locatie EG.

Goed alternatief
De meeste vrouwen bevallen het liefste thuis, in hun eigen vertrouwde omgeving en hun eigen bed. Ook de verloskundigen in de regio Kennemerland zijn hier een groot voorstander van. Helaas is dit niet in alle gevallen mogelijk. Soms is het om medische redenen verstandiger of misschien zelfs noodzakelijk om in het ziekenhuis te bevallen. Het concept van de kraamsuite biedt aan hen dan een goed alternatief.
De kraamsuite is huiselijk ingericht met warm aandoend hout, sfeerverlichting en prachtige gordijnen. In de kraamsuites van het Kennemer Gasthuis worden de aanstaande moeders opgenomen, vinden de bevallingen plaats en krijgen moeder en kind kortdurende specialistische en verpleegkundige zorg. Gemiddeld duurt een verblijf een ŕ twee etma(a)l(en).

In één ruimte
De poliklinische (eerstelijns) bevalling en ook de bevalling onder begeleiding van een gynaecoloog vinden plaats in de kraamsuite. Alleen bij een keizersnede verlaat de moeder tijdelijk de ruime kamer. Het gehele zorgproces vindt plaats in dezelfde ruimte. Daarmee behoort het onderscheid tussen de verlos­kamers en de kraamafdeling tot het verleden. Moeder en kind blijven bij elkaar, tenzij het kindje moet worden opgenomen op de couveuse-afdeling.

Alles voorhanden
De kraamvrouw en haar partner beschikken over een eigen badkamer, een minikoelkast, gevuld met blikjes frisdrank, een Senseo koffiezetapparaat, een waterkoker, een telefoon, een televisie en een dvd-speler. Kortom, de (aanstaande) ouders zijn van alle gemakken voorzien. De partner kan zelfs blijven slapen op een tot bed uit te klappen bank.

Verloskamer
Als de bevalling begint, kan de kraamsuite veranderd worden in een volledig ingerichte verloskamer. Een CTG-apparaat ter foetale bewaking, een partuskar waarin al het benodigde instrumentarium te vinden is voor een infuus of een eventuele kunstverlossing, een vacuümapparaat, een Micro-Bloed-Onderzoekset voor foetaal bloedonderzoek en een reanimatietafel, kunnen - indien nodig - vlot worden binnengebracht. Na de bevalling wordt de verrijdbare apparatuur weer verwijderd, zodat de kraamsuite weer een knusse kamer wordt waar de kraamvrouw en haar partner rustig kunnen genieten van de pasgeborene. In alle rust kunnen de kersverse ouders kennis maken met hun baby.

Borstvoeding
De medewerkers van de afdeling besteden veel aandacht aan borstvoeding. Het streven is om binnen een uur na geboorte te starten met het geven van borstvoeding. Moeder en kind blijven in de kraamsuite dag en nacht bij elkaar. Dit komt het welslagen van de borstvoeding eveneens ten goede.

Blijven liggen
Voor de kraamvrouw heeft de kraamsuite bovendien als groot voordeel dat ze niet verplaatst hoeft te worden. In veel ziekenhuizen wordt de moeder, na de bevalling, van de verloskamer naar de kraamafdeling gebracht. In de kraamsuite kan ze gewoon blijven liggen om bij te komen. Het is dus een nieuwe manier van zorg, waarin het gezin centraal staat. De rust en de ontspannen sfeer in de kraamsuites leiden tot een groter gevoel van intimiteit dan de meer ‘steriel’ aandoende ziekenhuiskamers.

Zelfzorg
Zelfzorg wordt gestimuleerd in de kraamsuite. De partner kan de baby verschonen, temperaturen, in bad doen, bij de moeder leggen om te drinken, etcetera. Beide ouders worden voorbereid op de nieuwe thuissituatie. De zelfzorg geldt ook ten overstaande van het bezoek: de partner kan zelf thee of koffie zetten of iets fris te drinken aanbieden.

Minimaal 24 uur
Hoe lang de kraamsuite gebruikt mag worden, hangt af van de drukte op de afdeling, maar er geldt een minimum van 24 uur. Daarna kan de kraamvrouw overgebracht worden naar een één- of tweepersoonskamer. Maar de meeste jonge moeders gaan binnen een etmaal naar huis.
Het personeel is bijzonder ingenomen met de nieuwe afdeling. Ook de situering ten opzichte van de couveuse-afdeling is ideaal. Deze ligt namelijk op dezelfde etage. De moeders zijn daar dag en nacht welkom om hun kindje te voeden, te knuffelen of te bekijken.
Overigens brengt bevallen in een kraamsuite geen extra kosten met zich mee.

Thuismonitoring
Het realiseren van elf kraamsuites in het Kennemer Gasthuis is nu achter de rug. Maar de ontwikkelingen staan niet stil. Een volgende plan heeft zich aangediend omdat het Kenemer Gasthuis ook zwangeren iets extra’s wil bieden. Een ziekenhuisopname is voor een zwangere vrouw en haar omgeving erg belastend. Daarom zijn er plannen voor het ontwikkelen en invoeren van thuismonitoring bij vrouwen met een risicozwangerschap. Het gaat daarbij om zwangeren met bijvoorbeeld een hoge bloeddruk, diabetes of een groeivertraging van de baby. Tijdens de opname wordt, afhankelijk van de diagnose en na instemming van de patiënte, beoordeeld of thuismonitoring verantwoord is. Vervolgens zal in het ziekenhuis een behandelplan worden opgesteld. Daarna gaat de patiënte naar huis, waar ze veelal bedrust zal moeten houden.

Dagelijks controle
In het voorstel van het Kennemer Gasthuis zal zij dagelijks thuis bezocht worden door een ervaren verpleegkundige met de specialistische aantekening obstetrie. Deze zal controleparameters uitvoeren zoals bloeddruk en controle op eiwit in de urine. Zo nodig kan bloed afgenomen worden. Met een draagbaar apparaat kunnen dagelijks cardiotocogrammen (CTG’s) van de baby worden gemaakt. De bevindingen zullen dan eveneens dagelijks met de arts-assistent van de afdeling verloskunde of met de superviserende gynaecoloog worden doorgesproken. Minimaal éénmaal per week bezoekt de zwangere het spreekuur van de arts-assistent of gynaecoloog in het ziekenhuis. Op dat moment kan echoscopisch onderzoek worden verricht. De zwangere krijgt duidelijke instructies in welke situaties zij contact met het ziekenhuis moet opnemen. In overleg met de gynaecoloog wordt de zwangere thuis gevolgd tot de bevalling in het ziekenhuis, respectievelijk tot na ontslag of tot heropname.

Uitdaging
In de thuismonitoring ligt voor het Kennemer Gasthuis een mooie uitdaging, die meerdere ziekenhuizen in Nederland al zijn aangegaan. De afdeling verloskunde denkt hiermee een aanvullende vorm van zorg te kunnen leveren die de bedbezetting kan doen dalen en het aantal tevreden patiënten zal doen stijgen.

Paulette van der Mooren is verpleegkundige en hoofd van de afdeling verloskunde in het Kennemer Gasthuis.

 

Ontleend aan Kind en Ziekenhuis, themanummer 'De ziekenhuisbevalling', oktober 2005.